Primaire aroma’s horen bij de druif en de alcoholische vergisting. Secundaire aroma’s hangen samen met verdere keuzes tijdens het wijnmaken, zoals gistcontact, malolactische omzetting en houtgebruik. Tertiaire aroma’s ontstaan door rijping. Met deze drie groepen geef je de geuren in je glas wat meer richting.
Primaire aroma’s: fruit, bloemen en frisse kruiden
Denk aan de fruitige, bloemige en kruidige kant van een wijn. Citroen, peer, kers en viooltjes zijn voorbeelden. Ook sommige plantaardige en peperige indrukken passen bij deze groep. De druif én de alcoholische vergisting spelen hierbij een rol.
Begin tijdens het ruiken bij een familie. Ruik je fruit? Vraag jezelf dan welk fruit: citrus, iets zachts als perzik, of rood fruit zoals kers? Je keukentafel is een prima oefenplek. Ruik eens bewust aan een citroenschil of een rijpe peer en bewaar die herinnering voor je volgende glas.
Secundaire aroma’s: de hand van de wijnmaker
Bij verdere stappen in het wijnmaken kunnen andere geuren ontstaan. Gistcontact kan broodachtige indrukken geven. Malolactische omzetting kan een boterachtige geur opleveren. Hout kan bijvoorbeeld vanille of geroosterde tonen bijdragen.
Een witte wijn kan dus zowel naar peer als naar boter ruiken: de eerste indruk hoort bij de primaire kant, de tweede kan bij de secundaire kant passen. Schrijf eerst je waarneming op. Informatie van het wijnhuis helpt je daarna de mogelijke oorsprong te controleren.
En tertiaire aroma’s?
Door rijping in vat of fles kan de geur verder ontwikkelen. Denk aan gedroogd fruit, noten of een indruk van bosgrond. Welke geuren je tegenkomt, hangt samen met de wijn en de manier waarop hij heeft gerijpt.
Je kunt meerdere groepen tegelijk herkennen. Een ontwikkelde wijn kan nog fruit laten zien, met daarnaast andere lagen. Ruik opnieuw na een paar minuten en kijk wat je aandacht trekt.
Voorbeelden om je neus op weg te helpen
| Groep | Voorbeelden | Handige vraag |
|---|---|---|
| Primair | Citroen, peer, kers, viooltjes | Welk fruit, welke bloem of welk kruid herken ik? |
| Secundair | Brood, boter, vanille, geroosterde tonen | Welke indruk kan bij gistcontact, omzetting of hout passen? |
| Tertiair | Gedroogd fruit, noten, bosgrond | Welke ontwikkeling ruik ik naast het fruit? |
Een proefnotitie met twee lagen
Zo’n notitie bewaart zowel de geuren als jouw indruk. De categorie helpt je ordenen; jouw eigen woorden maken de wijn herkenbaar. Bij een volgend glas kun je terugzien wat je eerder opviel.
Probeer het rustig uit
Gebruik een kleine proefhoeveelheid, ruik eerst rustig en wals daarna voorzichtig. Schrijf twee of drie geuren op die je herkent. Vergelijk je indruk met iemand anders aan tafel. Soms brengt “dat doet mij aan een perzik denken” je neus ineens op een nieuw spoor.
Zet water klaar en gebruik gerust een spuugbakje. Met een paar aandachtige proefslokjes valt al veel te ontdekken.
Lees verder bij hoe je wijn proeft of gebruik het aromawiel om een geurfamilie te verkennen. Met ons proefnotitieformulier geef je jouw ontdekkingen een eigen plek.